Zarówno rośliny, zwierzęta, jak i ludzie żyją zgodnie z rytmem dobowym. Wpływa on na takie procesy jak uwalnianie hormonów, sen, metabolizm, ciśnienie krwi czy temperatura ciała. Życie zgodnie z tym zegarem jest dla nas najlepsze. Niestety dzisiaj funkcjonujemy według innego zegara: społecznego.

Co musisz wiedzieć o zegarze biologicznym

Jeszcze do niedawna nie doceniano jego roli. W 2017 roku za wyjaśnienie mechanizmów stojących za zegarem biologicznym przyznano nagrodę Nobla amerykańskim chronobiologom. To bardzo stara zasada, związana z ruchem obrotowym Ziemi. Wpływa na wszystkie organizmy, które dopasowały swoją aktywność w ciągu doby, w zależności od pory dnia. Dzięki zegarowi biologicznemu narządy są aktywne wtedy, kiedy potrzeba – nie działają na najwyższych obrotach przez cały czas.

Najważniejszym czynnikiem, który wpływa na ten rytm, jest światło, a szczególnie to, którego doświadczamy rano, czyli jasnoniebieskie.

Choroby cywilizacyjne a niebieskie światło

Organizm traci równowagę, gdy długofalowo doprowadzamy do zakłócenia rytmu dobowego. Stany zapalne, nowotwory, zburzenia metabolizmu, zaburzenia psychiczne, cukrzyca typu 2., długo by wymieniać. Czynnikiem, który ostatnimi czasy skutecznie ten rytm zaburza, jest sztuczne światło, emitowane także przez otaczające nas urządzenia: komputery, telefony, telewizory. Niebieskie światło pobudza nas do działania – czyli zaburza produkcję melatoniny.

Bezsenność a melatonina 

Jak temu przeciwdziałać? Oto kilka wskazówek:

Dwie-trzy godziny przed położeniem się spać zmniejsz swoją ekspozycję na sztuczne i niebieskie światło. Zasłoń okna, wyciemnij sypialnię.

Niebieskie światło blokuje melatoninę. Korzystając z telefonu, komputera lub oglądając telewizję przed położeniem się spać, zaburzysz produkcję melatoniny podczas snu. Postaraj się unikać ekranów szykując się do snu, daj sobie co najmniej godzinę bez nich.

Nie chodzi tylko o sen, zadaniem melatoniny jest detoksykacja, odbudowywanie i odmładzanie nas

Badania pokazują, że jasne światło dnia może znacząco podnieść produkcję melatoniny w nocy. Ważne też, aby wychodzić na dwór nie tylko w słoneczne dni. Wskazane jest codzienne wyjście na spacer i przebywanie w naturalnym świetle.

Poziom melatoniny możemy wesprzeć także poprzez swoje wybory dietetyczne.

Bogate w melatoninę są:

Jagody goji, wiśnie, orzechy włoskie, migdały, ananasy, pomidory, banany, pomarańcze.

Zarówno kozie, jak i krowie mleko zawiera dużo melatoniny. Picie go na dobranoc może być pomocne w zasypianiu.

Jednym z prekursorów melatoniny jest tryptofan. Pożywienie, w którym go znajdziemy to:

Cieciorka, spirulina, soja, twarożek, nasiona dyni, indyk, kurczak, tofu, pestki arbuza, migdały, orzechy i jogurt.

Odłącz się

Pole elektromagnetyczne i Wi-fi mogą obniżać poziom melatoniny, dobrze chronić się przed nimi przynajmniej podczas snu. Telefon komórkowy nie powinien leżeć w pobliżu łóżka, na noc dobrze byłoby wyłączać sieć Wi-fi w domu.

Kawa wypita rano może pomóc obniżyć poziom melatoniny wtedy, kiedy to przydatne. Jednak picie kawy zbyt często, późnym popołudniem lub wieczorem, może na stałe zmniejszyć produkcję melatoniny w organizmie – a to jest szkodliwe.

Przyjemna wskazówka na wieczór: gorąca kąpiel na dobranoc sprawia, że opada poziom kortyzolu, a wzrasta melatoniny.

Medytuj!

Badania pokazują, że osoby, które medytują, produkują więcej melatoniny niż pozostali. Techniki relaksacyjne, medytacja czy modlitwa odprężają ciało i obniżają poziom kortyzolu.

Prowadząc nieregularny tryb życia, w tym zaburzając rytm dobowy poprzez pracę na zmiany, narażamy się na otyłość, zaburzenia koncentracji i odporności – nawet na nowotwory.

Nie jesteśmy już zależni od światła słonecznego, które reguluje nasz rytm dobowy. Pracujemy po zmroku, nawet nocą, dzięki sztucznemu oświetleniu. Rozrywki dostarczają nam tablety, komputery, smartfony, telewizory, emitujące niebieskie światło, przez które później trudniej nam zasnąć.

Przepis na restart zegara biologicznego

Doskonałym pomysłem jest weekend bez elektroniki (w tym telefonów komórkowych) i sztucznego światła. Jeśli pogoda i pora roku sprzyjają, świetnie byłoby wybrać się na biwak. Podczas takiego weekendu wśród przyrody wcześniej pójdziesz spać i wcześniej wstaniesz. Twój zegar biologiczny łatwo dopasuje się do rytmu natury.

Badania dowiodły, że już po weekendzie na biwaku bez elektroniki, doba uczestników wyjazdu przesuwała się o półtorej godziny. A po wyjeździe tygodniowym wstawali i zasypiali aż o dwie godziny wcześniej.

Naturalne, poranne promienie słońca zawierają niebieskie światło, które pobudza i resetuje zegar dobowy. Jeśli nie możesz teraz wyjechać, a chciałbyś powrócić do zdrowszego rytmu, wraz z domownikami umów się na wyjątkowy weekend. Po zmroku zapalaj świece, przy ciepłym świetle ich miłych, naturalnych płomieni czytaj, rozmawiaj, rozkoszuj się czasem, którego nagle jest jakby więcej… Chodź spać wcześnie, gdy tylko poczujesz się senny. Rano idź się przejść w świetle poranka.

 

 

Sprawdź co jeszcze w naszej czytelni:

ABC zdrowego mózgu

 

 

Zdrowie dzieci a naturalna jonizacja ujemna powietrza

 

art of healing

Holistyczny Sklep | Zdrowy Magazyn | Kursy edukacyjne